Domy energooszczędne – technologia 

Po czym można poznać, że dany budynek jest zbudowany w systemie energooszczędnym?

W przypadku budynku zamieszkałego, poznamy to po zużyciu energii niezbędnej do utrzymania komfortu cieplnego, wentylacji i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, w przeliczeniu na jednostkę powierzchni użytkowej.

Jednostką jest ilość energii w kWh na metr kwadratowy powierzchni ogrzewanej na rok. Od lat 60-tych do chwili obecnej, w miarę zaostrzania wymagań odnośnie izolacyjności ścian, stropów, dachów i okien, współczynnik ten zmniejszył się od wartości ok. 300 do 120-90. W ostatnim czasie budowane domy tzw. niskoenergetyczne, pasywne, a nawet zero-energetyczne, osiągają wartości rzędu 20-40 i mniej kWh/m² a.

Po odczycie rocznego zużycia gazu (z licznika gazu) lub po ilości spalonego oleju, znając wartości opałowe tych paliw, możemy sami wyliczyć zapotrzebowanie energetyczne obiektu. Natomiast od 1.01.2009 obowiązują, dla budynków nowych lub oferowanych do sprzedaży, Świadectwa Energetyczne, z których będzie można odczytać już wyliczone, jednostkowe zapotrzebowanie (nieodnawialnej) energii (pierwotnej).  

Czy budowanie w takim systemie jest opłacalne w Polsce? (np. ze względu na strefę klimatyczną)?

Budowanie obiektów energooszczędnych jest wymogiem Rozporządzenia Nr 75 z 2002, ze zmianami (WT 2008), podwyższającymi izolacyjność przegród. Celem jest zmniejszenie wydatków na ogrzewanie oraz ograniczenie emisji CO₂ z nieodnawialnych źródeł energii. W Polsce oraz w jej 5–ciu strefach obliczeniowych temperatur minimalnych, w zakresie od -16 do -24 °C, jest to nie tylko opłacalne, z względu na ciągle rosnące ceny paliw, ale wręcz konieczne. Należałoby również zauważyć, że w krajach tzw. zachodnich, zużycie energii na jednostkę powierzchni ogrzewalnej jest około 2-krotnie mniejsze, niż w Polsce.

Zainwestowanie w system bardziej energooszczędny w sposób oczywisty podnosi koszty inwestycyjne, jednak w perspektywie długookresowej wpływa na zmniejszenie sumarycznych kosztów jego eksploatacji i przyczynia się do redukcji emisji CO₂.

Jakie rodzaje budynków energooszczędnych są najbardziej rentowne?

Wartości maksymalnych współczynników przenikania ciepła dla różnych przegród narzucają rozporządzenia, które określają obecne standardy dotyczące energooszczędności. Przy określaniu rentowności występuje jednak problem - jeśli dużo zainwestujemy w dom energooszczędny, to koszty eksploatacyjne zmaleją a czas zwrotu inwestycji się wydłuży.

W tym miejscu pozostałbym przy hasłowym stwierdzeniu fachowca: zaczynamy oszczędzać przy 2-krotnie zmniejszonych współczynnikach przenikania ciepła. W ten sposób pozostaje nam pole manewru, które oscyluje między domem niskoenergetycznym (z wysokimi kosztami inwestycyjnymi) a domem o współczynnikach strat cieplnych U zalecanych.

Jakimi parametrami powinien odznaczać się energooszczędny dom? Na co należy zwrócić szczególną uwagę?

Dom energooszczędny to taki, który oprócz dobrej izolacji termicznej, ma niskie zużycie paliw kopalnych. Zmniejszenie zużycia tych paliw możliwe jest przez wykorzystanie paliw odnawialnych, a także poprzez odzysk energii z różnych innych źródeł. Przykładowo kocioł kondensacyjny odbiera dodatkowe ciepło tzw. utajone, zawarte w parze wodnej ze spalin, która jest produktem spalenia gazu (lub oleju), kolektory słoneczne eliminują zużycie paliw nieodnawialnych, rekuperatory urządzeń wentylacyjnych odbierają ciepło z powietrza usuwanego z pomieszczeń, a gruntowe wymienniki ciepła podnoszą temperaturę zasysanego powietrza wentylacyjnego, zapewniając wstępne podgrzanie powietrza w zimie, oraz chłodzenie latem. Jednak największym zainteresowaniem w ostatnich latach cieszą się pompy ciepła, które najwięcej energii czerpią ze źródeł odnawialnych. Stąd kompleksowe zastosowanie powyższych rozwiązań zbliży nas do domu energooszczędnego.